Pożar w mieszkaniu/firmie – kosztorys, utracone korzyści, czyszczenie po pożarze (jak udowodnić)
Wprowadzenie
Pożar to jedna z najtrudniejszych szkód majątkowych: niszczy mienie, zatrzymuje biznes, a skutki wtórne (sadza, dym, woda gaśnicza) potrafią zwiększyć rozmiar strat o kolejne dziesiątki procent. Aby odzyskać pełne odszkodowanie, potrzebne są poprawny kosztorys, twarde dowody szkody, dobrze udokumentowane koszty czyszczenia oraz – w firmach – rzetelnie policzone utracone korzyści.
W takich sprawach warto rozważyć wsparcie wyspecjalizowanego zespołu, który przygotuje kalkulacje i poprowadzi korespondencję z ubezpieczycielem.
Co zrobić od razu po pożarze (checklista 24–72 h)
1. Bezpieczeństwo i zabezpieczenie miejsca: odłączenie mediów, tymczasowe zabezpieczenie dachu/otworów, ochrona przed dostępem osób trzecich.
2. Dowody: protokół PSP, notatka Policji (jeżeli była), pełna dokumentacja zdjęciowa/wideo „po” oraz – jeśli są – zdjęcia „przed”.
3. Minimalizacja szkody: osuszanie po akcji gaśniczej, demontaż zwęglonych elementów grożących zawaleniem, zabezpieczenie mienia przed dalszym zniszczeniem.
4. Zgłoszenie szkody: niezwłocznie do ubezpieczyciela; zachowanie numeru szkody i potwierdzenia zgłoszenia.
5. Inwentaryzacja: spis z natury mienia zniszczonego i uszkodzonego, rozdzielenie na: konstrukcje/wykończenia, instalacje, wyposażenie, elektronika, zapasy, dokumenty.
Zakres odpowiedzialności – mieszkanie vs firma
1. Polisa mieszkaniowa: najczęściej w wariancie odtworzeniowym (bez amortyzacji) dla stałych elementów i w wariancie rzeczywistym dla ruchomości. Warto sprawdzić sumy ubezpieczenia (ryzyko niedoubezpieczenia i proporcjonalnych redukcji).
2. Polisa firmowa: osobno budynek/budowla, środki trwałe, mienie obrotowe, utrata zysku (BI/LOP) oraz często koszty odtworzenia dokumentacji.
3. VAT: osoby niebędące VAT-owcami – wartości brutto; przedsiębiorcy – zwykle netto (w zależności od prawa do odliczenia).
Kosztorys szkód – jak policzyć i uwiarygodnić
Metodyka i stawki
- Budowlanka: kalkulacje w oparciu o KNR/KNNR i bieżące bazy cen (np. roboczogodzina, materiały, sprzęt). W kosztorysie wskazane są: pozycje, normy, ilości, stawki RBG i narzuty (Kp, Z, zysk).
- Instalacje i elektronika: wyceny producentów/serwisów, karty katalogowe, koszt wymiany/naprawy, protokoły z diagnozy.
- Wyposażenie: ceny rynkowe (oferty 3 dostawców), faktury zakupu, amortyzacja – tylko jeśli OWU przewiduje wartość rzeczywistą.
- Utylizacja: pozycje na demontaż, segregację, KPO/BDO, transport, opłaty składowiskowe.
Co dołączyć do kosztorysu
- pełna inwentaryzacja z numeracją pozycji,
- zdjęcia każdej pozycji (przed/po, zbliżenia),
- faktury/rachunki i dowody wartości (gdy brak – oferty rynkowe),
- opinia techniczna o braku możliwości naprawy (dla elektroniki/instalacji po ekspozycji na dym/wilgoć),
- harmonogram prac (terminy odtworzenia – ważne przy utraconych korzyściach).
Najczęstsze spory z ubezpieczycielem
- Zaniżanie stawek RBG i narzutów – warto odnieść do cen lokalnych i specyfiki robót specjalistycznych (dekontaminacja).
- Zamiana materiałów na tańsze – gdy polisa przewiduje wariant odtworzeniowy, należy żądać materiałów równoważnych jakościowo.
- Amortyzacja wbrew OWU – przy wariancie odtworzeniowym amortyzacja co do zasady nie powinna być stosowana. - Pomijanie szkód wtórnych (dym, sadza, korozja po gaszeniu) – należy wykazać związek przyczynowy i niezbędność technologii czyszczenia.
Czyszczenie po pożarze – koszty i dowody
Zakres prac usuń–dekon – od czego zależy cena
- Dekontaminacja i neutralizacja: suche lodowe ścieranie, chemiczna neutralizacja kwasów dymowych, mycie powierzchni, usuwanie sadzy.
- Filtracja i dezodoryzacja: profesjonalne oczyszczacze z filtrami HEPA, ozonowanie/plazma/mgła sucha – w zależności od materiałów.
- Osuszanie: po akcji gaśniczej – osuszacze kondensacyjne/sorbcyjne, pompy ciepła, monitoring wilgotności.
- Malowanie odtworzeniowe: grunty blokujące przebarwienia i zapachy (technologie „smoke block”).
- Utylizacja: protokoły, wagi, klasyfikacja odpadów.
Jak to udowodnić
- Zlecenia i kosztorysy firm sprzątających, protokoły odbioru, raporty z pomiarów (VOC, wilgotność).
- Karty technologiczne użytych środków i urządzeń.
- Seria zdjęć z kolejnych etapów: stan 0 → po dekontaminacji → po odtworzeniu.
- Oświadczenia o braku możliwości „zwykłego” sprzątania (np. głęboka penetracja dymu).
Utracone korzyści (głównie dla firm) – jak liczyć i dokumentować
Czym są utracone korzyści
To dochód, którego nie osiągnięto wskutek pożaru, przy zachowaniu normalnego toku spraw, pomniejszony o koszty zaoszczędzone. W praktyce: zysk brutto, którego firma nie wypracowała w okresie przestoju/ograniczeń.
Formuła (w uproszczeniu)
Utracony zysk = (hipotetyczne przychody – osiągnięte przychody) – koszty nieponiesione
- Horyzont czasowy: od dnia szkody do dnia przywrócenia zdolności operacyjnej (zgodnie z harmonogramem odtworzenia).
- Dane: księgi (PIT/CIT, JPK), raporty sprzedaży, umowy/zamówienia od klientów, kalendarze rezerwacji.
- Dowody oszczędzonych kosztów: np. media, surowce, wynagrodzenia akordowe, marketing.
Dodatki, które warto ująć
- Koszty przyspieszenia odtworzenia (nadgodziny, praca nocna, ekspresowe dostawy).
- Najem lokalu zastępczego / stanowisk pracy, wynajem sprzętu.
- Reklamacje/zwroty wynikłe z opóźnień spowodowanych pożarem.
- Okres karencji i limity – sprawdzić w polisie BI/LOP.
Komunikacja z ubezpieczycielem – taktyka i terminy
- Zgłoszenie kompletne: już na etapie zgłoszenia dołączyć podstawowe zdjęcia, protokół PSP i wstępny spis strat.
- Wyceny porównawcze: dla kluczowych pozycji 2–3 oferty, aby uwiarygodnić stawki rynkowe.
- Pisemne odpowiedzi: prosić o pełne kosztorysy i wskazanie podstaw redukcji (stawki, normy, zamienniki).
- Część bezsporna: domagać się niezwłocznej wypłaty kosztów oczywistych (zabezpieczenie, utylizacja, tymczasowe przykrycia).
- Odwołanie: w razie zaniżeń – korekty kosztorysu, dodatkowe dowody, ewentualnie opinia niezależnego rzeczoznawcy.
Najczęstsze błędy poszkodowanych
- Brak pełnej inwentaryzacji i dokumentacji zdjęciowej.
- Niedoszacowanie czyszczenia i utylizacji w kosztorysie.
- Akceptowanie zbyt niskich stawek RBG i materiałowych.
- Nieudokumentowanie utraconych korzyści (brak danych księgowych i harmonogramu odtworzenia).
- Pominięcie VAT i kwestii niedoubezpieczenia w kalkulacjach.
Mini-HowTo: od zgłoszenia do wypłaty
1. Zgłoszenie szkody + wstępna dokumentacja.
2. Inwentaryzacja i kosztorys (KNR/KNNR, wyceny).
3. Zlecenie czyszczenia i zabezpieczenia – protokoły odbioru.
4. Przygotowanie kalkulacji utraconych korzyści i kosztów dodatkowych.
5. Negocjacje kosztorysu; wniosek o wypłatę części bezspornej.
6. Decyzja i wypłata; odwołanie – jeśli to konieczne.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Tylko jeśli polisa przewiduje wariant rzeczywisty. W wariancie odtworzeniowym celem jest przywrócenie stanu sprzed szkody – bez amortyzacji.
Faktury, protokoły odbioru prac, kosztorysy firm sprzątających, raporty z pomiarów (wilgotność, VOC), dokumentacja zdjęciowa etapów prac.
Do momentu realnego odtworzenia zdolności operacyjnej, przy zachowaniu rozsądnych działań minimalizujących stratę (plan odtworzenia, oferty, harmonogram).
Tak, jeżeli wynika on z konieczności kontynuacji zamieszkania lub działalności i mieści się w niezbędnych kosztach przywrócenia funkcjonowania – warto gromadzić umowy i faktury.
Osoba prywatna zwykle otrzymuje kwoty brutto; przedsiębiorca mający prawo do odliczenia – netto.
Podsumowanie
Pełne rozliczenie szkody po pożarze wymaga trzech filarów: rzetelny kosztorys, udokumentowane czyszczenie/dekontaminacja i – w biznesie – wiarygodnie policzone utracone korzyści. Dobre dowody i spójna komunikacja z ubezpieczycielem znacząco zwiększają szanse na wypłatę w prawidłowej wysokości. W złożonych przypadkach warto skorzystać z pomocy specjalistów, którzy przejmą kalkulacje i negocjacje z ubezpieczycielem, oszczędzając nam czas i nerwy.
Uwaga - niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej i nie może być tak traktowany. Jeżeli potrzebujesz zasięgnąć profesjonalnej porady prawnej, skontaktuj się z nami!